Fundacja rodzinna to stosunkowo nowe, ale bardzo obiecujące rozwiązanie w polskim prawie, wprowadzone ustawą z dnia 26 stycznia 2023 r. Celem fundacji rodzinnej jest zapewnienie ciągłości majątku i firmy rodzinnej, kontrolowanie sukcesji oraz ochrona interesów beneficjentów – zazwyczaj członków rodziny – w sposób długofalowy, uporządkowany i zgodny z wolą fundatora.
Zainteresowanie tym mechanizmem jest bardzo wysokie i rośnie dynamicznie. Oto najważniejsze dane:
- Do końca kwietnia 2025 r. w Polsce wpłynęło ponad 3 860 wniosków o rejestrację fundacji rodzinnej, z czego 2 529 fundacji zostało już zarejestrowanych.
- W raporcie Grant Thornton z marca 2025 r. podano, że są w Polsce 2 218 zarejestrowanych fundacji rodzinnych, a średnio miesięcznie rejestruje się około 102 nowe fundacje.
- W pierwszym roku obowiązywania ustawy (od maja 2023) do 22 maja 2024 r. złożono 1 660 wniosków i zarejestrowano 1 012 fundacji.
- Obecnie (na przełomie 2024/2025) obserwuje się kolejny wzrost – zarówno liczby rejestracji, jak i liczby oczekujących wniosków.
Te liczby pokazują, że fundacja rodzinna szybko staje się narzędziem popularnym, a przedsiębiorcy dostrzegają w niej realną wartość.
Główne benefity dla założycieli
Dla fundatora, czyli osoby zakładającej fundację rodzinną, korzyści są wielorakie. Poniżej najważniejsze z nich:
- Kontrola i stabilność majątku przez pokolenia
Fundacja rodzinna pozwala zachować integralność majątku, uniknąć jego rozdrobnienia (np. w wyniku podziałów spadkowych), a także ustalić jasne reguły sukcesji. To bardzo ważne przy firmach, w których założyciel chce mieć pewność, że biznes i wartości przez niego pielęgnowane będą trwać po jego odejściu lub przejściu na mniej aktywną rolę. - Zabezpieczenie finansowe beneficjentów
Fundator może precyzyjnie określić, jak środki będą wypłacane beneficjentom (np. dzieciom, wnukom), w jakich sytuacjach, na jakich warunkach. Mogą to być świadczenia na utrzymanie, edukację, leczenie itp. Dzięki temu członkowie rodziny mają zagwarantowane wsparcie, nawet jeśli nie uczestniczą bezpośrednio w prowadzeniu firmy. - Oddzielenie spraw rodzinnych od biznesowych
Poprzez przekształcenie własności majątku (udziałów, akcji, nieruchomości itd.) w fundację rodzinną, fundator może w znacznym stopniu uchronić firmę przed konfliktami rodzinnymi, niespodziewanym zbyciem udziałów przez jednego z członków rodziny itp. To sprzyja spokojnemu zarządzaniu i planowaniu. - Podatki i formalności
Ustawa przewiduje ulgowe rozwiązania: przeniesienie majątku do fundacji rodzinnej nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych (PCC), a także niektóre inne korzyści podatkowe przy wypłatach dla beneficjentów (np. niższe stawki PIT albo korzystne grupy podatkowe) jeśli beneficjent należy do najbliższej rodziny. - Elastyczność statutowa
Fundator ma dużą swobodę w skonstruowaniu statutu fundacji: może przewidzieć warunki, w których beneficjenci otrzymują świadczenia, jak będzie wyglądać zarządzanie, kto będzie w zarządzie, jakie będą obowiązki i prawa beneficjentów, jakie wartości będą w niej realizowane. - Ochrona majątku przed ryzykiem
Majątek przekazany do fundacji rodzinnej formalnie przestaje być majątkiem osobistym fundatora, co może chronić go przed pewnymi ryzykami: prawnymi (np. wierzyciele), niepożądanym podziałem, także przed ewentualnymi rozbiciami w spadkobraniach.
Najnowsze komentarze